Opalińscy herbu Łodzia


Opalińscy herbu Łodzia Opalińscy, jedna z najważniejszych rodzin magnackich XVII-wiecznej polski wywodząca się ze starego średniowiecznego rodu wielkopolskich Łodziców z Bnina. Pieczętowali się oni popularnym w regionie herbem Łodzia przedstawiającym złotą łódź na czerwonym tle. Swe nazwisko wywodzą od Opalenicy, osady powstałej pod koniec XIV wieku, jednak ich gniazdem rodowym była najprawdopodobniej niewielka wieś Łódź koło Stęszewa. Później stali się właścicielami Bnina, a następnie Opalenicy kupionej w 1445 r. przez Piotra z Bnina, kasztelana gnieźnieńskiego. Już w XVI w. odgrywają niebagatelną rolę w życiu politycznym Wielkopolski. W 1591 roku Jan Opaliński (1546-1598), kasztelan rogoziński nabywa za kwotę 60 000 złotych Sieraków wraz z okolicznymi wsiami: Jaroszewo, Góra, Kłosowice, Zatom Stary, Zatom Nowy, Chorzępowo, Bukowiec, Tuchola, Żyżyno, Karślino, Grobia wraz z folwarkami Kobylarnia i Modraków. Rozpoczyna się wówczas złoty okres w historii miasta. Jego młodszy syn Piotr dziedziczy dobra po ojcu i rozpoczyna m.in. przebudowę sierakowskiego zamku, odnawia kościół parafialny oraz inicjuje budowę klasztoru wraz z kościołem dla oo. bernardynów. Zasłynął on również z męstwa i odwagi, m.in. brał udział w wyprawie moskiewskiej królewicza Opaliński PiotrWładysława IV w 1617 r. oraz bitwie chocimskiej w 1621 r. Za zasługi dla Rzeczpospolitej w 1622 r. otrzymuje urząd wojewody poznańskiego. Umiera jednak dwa lata później i pochowany zostaje w podziemiach wznoszonego kościoła oo. Bernardynów. Klucz sierakowski dziedziczy po nim jego młodszy syn Łukasz Opaliński (1612-1662), marszałek nadworny koronny, utalentowany literat, poeta, satyryk i miłośnik sztuki. Poślubia on Izabelę z Tęczyńskich i przeprowadza się do Rytwian w powiecie staszowskim, zaś dobrami sierakowskimi zajmuje się jego starszy brat Krzysztof (1611-1655), wojewoda poznański. Znany jest on m.in. ze swej działalności politycznej, fundatorskiej i literackiej. Dba o wspaniałe wyposażenie kościoła bernardyńskiego w Sierakowie, rozbudowuje zamek, pisze satyry i sztuki teatralne, powołuje do życia pierwsze w Polsce gimnazjum z nowoczesnym programem nauczania stworzonym wspólnie w Janem Amosem Komeńskim, posłuje do Francji w imieniu króla Władysława IV. Niestety dorobek jego przekreśla podpisanie aktu kapitulacji przed wojskami szwedzkimi pod Ujściem w 1555 r. i wpuszczenie nieprzyjaciela do Wielkopolski. Kolejni z rodu Opalińskich z linii sierakowskiej, synowie Krzysztofa, nie są postaciami już tak barwnymi jak ich przodkowie. Piotr Adam Opaliński (1636-1682), pełnił m.in. funkcję podkomorzego poznańskiego i rotmistrza chorągwi królewskiej. Jego młodszy brat Jan Karol (1642-1695), kasztelan poznański i starosta międzyłęski i osiecki podejmował w 1658 r. na zamku w Sierakowie parę królewską Jana Kazimierza i Marię Ludwikę Gonzagę. Jest on jednak ostatnim w linii męskiej z linii sierakowskiej. Ogromny majątek po nim dziedziczy jego córka Katarzyna Opalińska (1680-1747), małżonka Stanisława Leszczyńskiego, królowa Polski, księżna Lotaryngii i Baru. Jest ona ostatnią właścicielką miasta z rodu Opalińskich. Po jej śmierci miasto przechodzi na własność córki, królowej Francji Marii Leszczyńskiej, małżonki Ludwika XV.