Zespół folwarczny w Grobi


GROBIA _O8B1007Jednym z pierwszych znanych właścicieli Grobi jest Przecław z Lutomia, który w 1432 roku wymieniany jest, jako jej dziedzic. Już trzy lata później sprzedaje on wieś braciom Janowi i Wincentemu z Sierakowa za 400 grzywien. Wkrótce potem ponownie zmienia ona właściciela, tak, że trafia ostatecznie w ręce Tomasza z Grobi herbu Leszczyc. Przyjmuje on nazwisko Grobski i miejscowość ta staje się siedzibą ich rodu do drugiej połowy XVI w., kiedy to około 1580 r. przechodzi na własność Jakuba Rokossowskiego, podskarbiego koronnego. Od tego momentu jej właściciele rezydują w pobliskim Sierakowie, a ona sama stanowi część klucza Lutomskiego. O dawnej siedzibie Grobskich, niestety, nic nie wiemy. Najprawdopodobniej drewniany dwór usytuowany był gdzieś pośrodku wsi, w miejscu obecnego założenia folwarcznego. Zachował się za to opis starego dworu i folwarku sporządzony w 1738 roku przez Franciszka Radzewskiego, który mówi:

Wieś Grobia w posesyi jm. pana Stefana Żychlińskiego będąca, do klucza Lutomskiego należąca. W której dworek dranicami pokryty, w lepiankę, z dwiema izbami, komorami i kuchnią w sieni, piecami, oknami z podłogami i posowami i ze wszystkiem zamknięciem. W podwórzu budynki nad jeziorem. Dwór stary zły, wcale pusty, częścią snopkami, częścią dranicami pokryty. Z tymi nie godzi się poprawić. Spichlerz stary, w lepiankę, pod snopkami, u którego przyciesi pognili, prędkiej potrzebują poprawy. Stajenki w lepiankę, pod snopkiem. Chlewy stare dla bydła. Dachy zrujnowane. Stodoła pańska od wiatru zrujnowana. Połowica o jednym bojewisku, ile możności reparowana. Mielcuszek nad jeziorem w lepiankę, jeszcze niepolepiony. Izba w bloszki, statków żadnych mielcuchowych nie masz”.

Jak widać stan dworu i folwarku grobskiego w pierwszej połowie XVIII w. nie był zadowalający. Wiemy jednak, że założenie to zostało wkrótce potem odnowione.

Obecny zespół folwarczny w Grobi wzniesiony został w 2 połowie XIX w. W jego skład wchodzą m.in.: okazała gorzelnia, rządcówka, dwie stodoły i owczarnia. Obiekty te stanowią własność prywatną i są w trakcie remontu. Dostępne są tylko z zewnątrz.

 

Grobia na przestrzeni wieków stanowiła własność:

  • XV w. – Lutomscy herbu Prawdzic,
  • XV w. – Sierakowscy herbu Nałęcz,
  • XV-XVI – Grobscy herbu Leszczyc,
  • 1571-1591 – Rokossowscy herbu Glaubicz,
  • 1591-1695 – Opalińscy herbu Łodzia,
  • 1695-1747 – para królewska Stanisław Leszczyński i Katarzyna Opalińska,
  • 1747-1749 – para królewska Ludwik XV i Maria Leszczyńska,
  • 1749-1768 – Henryk von Brühl herbu własnego,
  • 1768-1780 – Piotr Mikołaj von Gartenberg Sadogórski herbu własnego,
  • 1780-1789 – Karol Abraham baron de Fritsch,
  • 1789-1818 – Bnińscy herbu Łodzia,
  • 1818-1827 – Fryderyk Ernest von Kottwitz
  • 1827 – miasto przechodzi na własność króla pruskiego Fryderyka III