Dwór w Lutomiu


LUTOM palacLutom wyłania się z mroków dziejów w 1262 roku, kiedy to w dniu 25 listopada książę wielkopolski Bolesław Pobożny wydaje w Poznaniu dokument, w którym poświadcza, że Przybysław z Lutomia nadał klasztorowi cystersów w Obrze darowiznę w postaci dziedziny Reschelin wraz z wszystkimi jej przynależnościami. Od tego momentu coraz częściej pojawiają się wzmianki o tej dużej wsi położonej na południowy wschód od Sierakowa. Wiadomym jest, że jej pierwszymi gospodarzami byli rycerze z rodu Prawdziców, którzy od nazwy dziedzicznej wsi przyjęli rodowe miano Lutomskich. Jak to z reguły bywa, na przestrzeni wieków zmieniają się jej właściciele, których znamy w większym lub mniejszym stopniu. Niestety, nie wiadomo nic o ich wcześniejszych siedzibach. Dopiero na początku XX w. powstaje założenie pałacowo – folwarczne, które przetrwało do dnia dzisiejszego.

Najprawdopodobniej w miejscu poprzedniego dworu, w 1905 roku, dla ówczesnego właściciela majętności Heinricha Ludwika Stobwassera wzniesiony zostaje modernistyczny dwór utrzymany w stylu willowym. Jest to prosty, piętrowy obiekt, w rzucie prostokątnym, z gankiem wejściowym od strony zachodniej, otoczonym dwoma parami kolumn dźwigających balkon pierwszego piętra, nad którym znajduje się trójkątny szczyt z owalnym oknem. Budynek ten kryty jest wysokim, prostym, czterospadowym dachem, w którym dla rozświetlenia poddasza umieszczono tzw. bawole oczy. Elewacja frontowa dworu jest pięcioosiowa, uboga w detale zdobnicze. LUTOM palac_024Jedyną ciekawostkę stanowi tutaj maska, kojarząca się z twarzą Bachusa umieszczona w górnej części elewacji, ponad wejściem do obiektu. Motyw ten wykorzystano jeszcze kilkukrotnie przy zdobieniu ścian dworu. Podobnie sytuacja ma się od wschodniej strony dworu, gdzie umieszczono taras ze schodami prowadzącymi do ogrodu. Ponad nim znajduje się półkolista wystawka z owalnym oknem. Dawnej przed dworem znajdował się ozdobny podjazd w formie kwietnego gazonu. Od strony wschodniej i północnej dwór w Lutomiu otacza park krajobrazowy z 2 poł. XIX w. W pobliżu znajduje się również oficyna i magazyn, wzniesione w tym samym czasie i podobnym stylu jak opisany powyżej obiekt. Dwór w Lutomiu przetrwał w pierwotnej formie zewnętrznej, lecz znacznie przebudowany i zubożały został w środku. Obecnie obiekt znajduje się w rękach prywatnych i jest niedostępny dla zwiedzających.

Nieopodal dworu znajduje się zespół folwarczny w obecnym rozplanowaniu powstały na pocz. XX wieku. W jego skład wchodziły m.in.: hala maszyn parowych, cegielnia, kuźnia, stajnia, obora, chlewnia, wozownia oraz tzw. czworaki. Majątek w 1926 roku liczył 660 hektary.