Pałac w Śródce


srodka_003W tej małej wsi, położonej we wschodniej części gminy Chrzypsko Wielkie, znajduje się jedna z najpiękniejszych siedzib ziemiańskich powiatu międzychodzkiego. Neogotycki dwór-zamek o bardzo oryginalnej koncepcji architektonicznej wzniesiony został w latach 1858-1861 dla Carla von Seydlitza. Przypuszcza się, iż autor jego projektu wywodził się z kręgu wybitnego architekta niemieckiego K. F. Schinkla. Jego niska, parterowa część środkowa z półpiętrem poddasza, ujęta została przez twórcę w dwa różnej wielkości prostopadłe do niej skrzydła. Całość koncepcji nakryta została oddzielnymi płaskimi dachami ukrytymi za wysokim krenelażem. Na jednym z nich umieszczono kartusz z herbem von Seydlitzów. Cały budynek zwrócony jest frontem na zachód i poprzedzony został ozdobnym gankiem ze schodami prowadzącymi do wnętrza pałacu. Przy skrzydle południowym wzniesiono dużą parterową siedmioboczną przybudówkę. Pałac przebudowany został jednak około 1900 roku. W części południowej mieściła się pierwotnie wielka, piętrowa sala jadalna, otwierająca się na przyległy okazały ogród zimowy, a pomieszczenia mieszkalne usytuowane były w części północnej.

Na wschód od pałacu ciągnie się park, powstały w poł. XIX w. Znajdują się w nim stare dęby o obwodach do 510 cm oraz głazy narzutowe. Po drugiej stronie drogi, za szosą położony jest folwark z zabudowaniami z końca XIX w. Zaprojektowane one zostały w charakterystyczny kwadrat z podwórzem gospodarczym w jego centralnej części. W ich skład wchodzą m.in.: kancelaria, dwie obory, stajnia, budynek inwentarski, gorzelnia i spichlerz. Na początku XX wieku obszar majątku wynosił 988 ha i zajmowano się w nim uprawą ziemi oraz hodowlą bydła rasy oldenburskiej. Śródka, aż do 1944 roku pozostawała w rękach von Seydlitzów, trzykrotnie żeniących się z Polkami, co było zupełnym ewenementem w stosunkach polsko-niemieckich tej epoki. Ostatnim posiadaczem dóbr był Karol Gustaw von Seydlitz i za jego czasów majątek nieznacznie się powiększył do 1002 ha ziemi. Po II wojnie światowej dobra Śródki przechodzą na własność skarbu państwa, po czym zostają włączone do utworzonego na tym terenie państwowego gospodarstwa rolnego.

Rezydencja Seydlitzów w Śródce jest jedną z najbardziej reprezentacyjnych budowli odwołujących się do tradycji średniowiecza w Wielkopolsce. Opracowanie elewacji, dekoracje oraz układ pomieszczeń wskazują na wysokiej klasy architekta. Obecnie pięknie odnowiony pałac pełni funkcje hotelowe i restauracyjne.

Śródka na przestrzeni wieków stanowiła własność:

  • XV w. – Janowscy,
  • 2 poł. XV w.-XVII w. – Radomiccy h. Kotwicz,
  • 1699-1763 – Kurnatowscy h. Łodzia,
  • 1763-1945 – von Seydlitzowie przydomku Kurzbach.