Dwór w Gnuszynie


GNUSYZN_MG_0179Wieś ta będąca w średniowieczu siedzibą rycerską rodu Gnuszyńskich w źródłach historycznych znana jest od końca XIV w. Niestety, o dawnej siedzibie właścicieli tych ziem nie wiemy nic. Dopiero w 1906 roku, w południowej części miejscowości wzniesiono dla rodziny Wiczynskich interesujący dwór. Jest to parterowy budynek na planie prostokąta, z wysokim mieszkalnym poddaszem, nakrytym trójspadowym mansardowym dachem. W dachu tym znajdują się bawole oczy oraz duże prostokątne okna doświetlające część mieszkalną poddasza. Dwór postawiony jest na wysokim cokole zbudowanym z kamieni. Szeroki, piętrowy ryzalit znajdujący się na osi budynku również przykryty został mansardowym dachem. W narożniku południowo-wschodnim dworu wtopiono w bryłę parterową wieżyczkę-basztę, nakrytą łamanym dachem stożkowym, który wieńczy ozdobna iglica. Elewacja frontowa skierowana na południe, jest pięcioosiowa z ozdobnym wejściem do wnętrza budynku. Elewacja ogrodowa jest również pięcioosiowa, z centralnie umieszczonym wyjściem do ogrodu i parku z połowy XIX w., który otacza dworek od strony północnej.

Z dawnego folwarku w Gnuszynie nie zachowały się budynki gospodarcze. Wiadomym jest, natomiast, że majątek ów w 1926 roku liczył 612 hektarów.

Na południe od założenia dworskiego, w otoczeniu lasu znajduje się cmentarzyk z nagrobkami właścicieli gnuszyńskiego majątku.
Zarówno dwór jak i otaczający go park są własnością prywatną i wymagają prac remontowych.

Gnuszyn na przestrzeni wieków stanowił własność:

  • XV-XVII w. – Gnuszyńscy, h.,
  • przeł. XVIII/XVIII w. – Kąsinowscy h. Nałęcz,
  • 1. poł. XVIII w. – Konarscy h. Ossoria,
  • 1737-pocz. XIX w. – hr. Bnińscy h. Łodzia,
  • ok. 1805-1810 – Urbanowscy h. Prus,
  • ok. 1810-1820 – Kierscy h. Jastrzębiec,
  • ok. 1820-1945 r. – Wiczynscy.